Bir Şeyler Üretmek ya da Çalmak !

software-pirate-korsan-yazilimEfendim artık çağ bilgisayar, dijitalleşme çağı olunca alınan satılan ürünler de evrim geçirmekte. Artık kredi kartı ve internet sayesinde Hindistan’da Bangkok’un arka mahallelerinde bir gencin yazdığı bir yazılımı satın alıp kullana biliyoruz. Yine alanında dev hatta tekel olmuş Microsoft ve benzeri yazlım şirketlerinden internet üzerinden yazılımı satın alabiliyoruz.

Dahası insanlar oturdukları yerden dünyanın herhangi bir yerinde vizyona girmemiş bile olsa bir filmi montajı tam olarak tamamlanmadan dahi seyredebiliyor, stüdyo kayıtlarının internete sızdırılması ile sevdiğimiz şarkıcıların en son parçalarını hiçbir ücret ödemeden dinleyebiliyorlar.

Peki, bu yapılanlar ne kadar etik. Bir tarafta gece gündüz çalışıp bir şeyler üreten mühendisler, sanatçılar, oyuncular var. Diğer tarafta zaten internette ücretsiz bulunabilen bir şeye para ödemeyi af edersiniz ama enayilik olarak kabul edenler var. Ve tüm bu yasadışı pastayı oluşturup bu pastadan pay alan yasadışı şebeke ve örgütler var.

Ülkemizde de para verip yazılım almak pek alışılagelmiş bir şey değilmiş. Değilmiş diyorum çünkü biliyordum ama bu kadar üst seviye de olduğunu aşağıda ki olayı yaşadığımda öğrendim. Bu yazıyı okuyan sizlerden bile bana enayi diyeceklerin oranı çok da az değildir.

korsan-yazilimEfendim ben teknoloji ve yazılımdaki gelişmeleri imkanlar nispetinde yakından takip etmeye çalışan biri olarak Microsoft’un Vista ürününü daha beta aşamalarında iken kullanmaya başladım ve son sürüm çıktığında olması gerektiği gibi soluğu ülkemizde popüler teknoloji mağazalarından olan Teknosa’nın merkezi bir yerdeki şubesine gittiğimde çok büyük bir suç işlediğimin henüz farkında değildim. Görevliye Windows Vista ürününü almak istediğimi söylediğimde önce algılayamadı ve ağzından sadece şu kelimeler ilk etapta dökülüverdi. “Efendim ama O İngilizce.” Bende Türk eğitim sisteminin iftihar ettiği Anadolu liselerinde yıllarca İngilizce eğitim görmüş bir vatandaş olarak zaten ürünün İngilizce versiyonunu aradığımı söyledim. Kendimi uzaylı gibi hissetmemi sağlayan bakışlar altında bana verilen ürün kutusunu aldım ve kasadan ödememi yapıp çıkarken duyduğum “ Hiç Vista satacağım aklıma gelmezdi.” Cümlesi aslında birçok şeyi özetlemekde.

Bu konu ile ilgili birçok çözümleme yapılabilir. Belki ben haksız da olabilirim. Ama yazımın başında belirttiğim Bangkok’lu gencin günlerini beklide aylarını harcadığı, tekel dediğimiz firmaların binlerce mühendise iş imkanı sağlayarak yıllarca geliştirdikleri ve sanatçıların yapımcıların yapıtlarını sahip olduğumuz sadece bir kablo ile yerimizden kalkmadan bedavaya kullanabilirsiniz.

Ama bu mühendisler, şirketler, sanatçılar, yapımcılar hiç para kazanmazsa ileride korsan bile olsa download edecek bir şeyler bulamayacağınızın ve aynı zamanda uluslar arası suç örgütlerine yaptığınız her download da kaynak akıttığınızda aklınızdan çıkarmayın. Bu arada bilgisayarınızda korsan yazılımlardan bulaşmış casus yazılımları yine cracklenmiş yazılımla bile olsa temizlemeyi unutmayın ki kredi kartınız ve banka hesaplarınız da boşalmasın.

O gün Teknosa’da bulunan satış danışmanının yaptığı yanlıştı ama bunun için onu suçlayamazdım.

Bu yazıyı da neden şimdi yazıyorum hiçbir fikrim yok.

Kamil Mehmet ÖZKAN

, , , , , , ,

0 Comments Short URL , , , , , , ,

Google Günü !

google-kamil

30 nisan cevahir kongre merkezinde Google’ın düzenlediği internet reklamcılığı gününe katılırken daha çok tanıtım amaçlı reklam kokan bir gün geçeceği düşüncesiyle gitmiştim. Kongre merkezine ulaştığımda ise tamamen farklı, alışılmışın dışında bir organizasyonla karşılaştım. Etrafa serpiştirilmiş minderlerde konuklar dizüstüleri ile işlerini takip ederken, teknoloji firmalarının vazgeçilmezi olan langırtlarda amatör turnuvalar bile başlamıştı. Google’ın şirin logosu ise fotoğraf çektirmek isteyenler içi etrafta bolca bulunuyordu. Işık ve müzik gösterimi ise kusursuzdu.

Tüm bu görsel şölen içeride konuşmacılarla devam etti. Konu aslında google değil ekonomik krizde, görece pahalı olan klasik mecralardan, dijital reklamcılığa kayış ve neden online reklam vermenin daha verimli oldu idi. Tabi bu konuda lider Google olunca hamilik görevi kendisine düşmüş ve yurtdışından da konuk olarak getirdiği konuşmacılarla pazarlamanın yeni trendlerine ve bunun için yapılması gerekenler değindiler.

Organizasyonu farklı kılan önemli bir unsur da Çeşitli Google merkezlerinde çalışan pazarlama uzmanlarının üzerinde “Ask Me !” yazan t-shirtleri ile katılımcıların tüm sorularını cevaplıyorlardı. Hepsi eğlenceli ve yardım etmek için can atıyorlardı.

Kısaca çok eğlenceli, bir o kadar da bilgilendirici olan internet reklamcılığı günü, online mecralarda gelişen yeni fırsatları daha net görmemize yardımcı oldu. Teşekkürler Google.

, , ,

2 Comments Short URL , , ,

Genişbantla Krizden Hızlı Kaçış – 1

broadband-1jpgTarih tekerrürden ibarettir derler. Aslında tekerrür eden tarih değil, davranış biçimleri olsa gerek. Daha önceki ekonomik buhranları, ekonomistlerin de önerisiyle demiryolu ve otoban yatırımları ile aşmaya çalışan Amerika, bu kez teknojik altyapı yatırımı ile ekonomisini canlandırıp, istihdam yaratmak peşinde.

Teknoloji ve buna bağlı gelişen globalleşme rüzgarı ile son yirmi yılda tüm dünya, Thomas Friedman’ın tabiri ile adeta düzleşmiş, finansal ve emtia piyasaları birbirine tamamen entegre olmuştu. Klasik ticaret ve finans yöntemleri ile elde edilen kazançlar artık kimseyi tatmin etmemekte idi. Bu ihtiyaçtan türev piyasaları adı altında karmaşık sistemlerde, normal değerlerin çok daha fazlası kaldıraç oranları risk alarak işlemler yaptılar. Piyasaları likiditeye boğan yatırım bankaları, patlayan emlak balonu sebebiyle tek tek iflas ederken reel ekonominin can damarları da kesilmiş, kaynak bulamayan reel ekonomi peş peşe gelen iflaslar ve toplu işten çıkarmalarla karşı karşıya kaldı. Bu durum daha da derinleşerek devam ediyor.

Artan panik havası taleplerde gerilemeye de sebep olunca kriz kendisini teğet geçen ekonomilerde bile %6,2 lik küçülmeye ve %13′lük bir işsizliğe sebep olmuştu. Buraya kadar hepimizin bildiği acı gerçekler. Daha fazla bahsedip de moralimizi bozmaya gerek yok. Zaten basedeceğim konunun bizimle pek bir alakası da olmayacak.

Ülkeler sırayla trilyonlarca dolarlık kurtarma paketlerini açıklarken bankalara aktarılan fonlar kadar olmasa da dikkat çeken bir konu vardı. Genişbant altyapı erşiminin kamu desteğiyle yaygınlaştırılması. ABD ve İngiltere’nin önceliğinde birçok ülke genişbant erişimini yaygınlaştırmak için kurtarma paketlerinden fonlar ayırmaktadır. Her ne kadar spotlar GM ve diğer Detroit devlerini Obama’nın, Opel’i de şensölye Merkel’in kurtarıp kurtarmayacağına odaklanmış olsa da dikkat çeken bir ayrıntı vardı. Genişbant erişim için devletler altyapı yatırımı yapacak. Nasıl daha önceki buhran dönemlerinde demiryolu ve otoban yatırımı yaparak ekonomi canlandırılmış ve istihdam oluşturulmuşsa bugün Amerika yönetimi çağımızın da gereklerini göz önüne alarak genişbant internet erişimini arttırmak için kolları sıvamış durumda. İngiltere’de de durum bundan farklı değil.

broadband-by-neiljaxx“The Brookings Institution” adlı Washington merkezli düşünce kuruluşunun yaptığı çalışmalara göre internet erişiminde her bir puanlık artışın, 0,2 ila 0,3 oranında istihdama katkı sağladığını belirtmektedirler. Bu da 300.000 y0ni iş anlamına gelir ki hiç de azımsanacak bir rakam değil. Almanya merkezli Micus ve WIK-Consult isimli iki danışmanlık firmasının araştırmasının sonuçlarına göre ise 2015 yılına kadar AB’de internet erişimine yapılan yatırımlar sonucunda 2 milyon yeni iş ortaya çıkarması beklenmektedir.

Genişbant internet erişimi yatırımı denildiğinde sadece altyapı ve ürün sağlayıcılara değil, online ticaretle uğraşanlar ve uzaktan iş yapma imkanın olanlar için de faydalar sağlanmaktadır. Kim bilir ileride internet, günümüzün otomotiv ve inşaat sektörleri gibi lokomotif bir sektör olarak anılacaktır. Daha o günlerde değiliz belki ama internete erişimin bugün bile ekonomiyi birçok yönde pozitif olarak etkileyebilir, krizin etkilerini biraz olsun hafifletebilir.

Kamil Mehmet ÖZKAN

, , , , , , ,

3 Comments Short URL , , , , , , ,

Borsanın Mantığı …

borsa_12Ekonomi sayfalarının en çok ilgi çeken (!) sayfalardan biri olmasında şüphesiz önemli katkısı vardır borsada işlem gören şirketlerin listesi. İtinayla tek tek inceleriz tüm şirketlerin günlük işlem hacimlerini.

Birçok insan için karışık bir olaydır borsanın mantığı. Çoğu ekonomi öğrencisinin bile hala anlayamadığı bir konudur. Bugün sizlerle çok farklı kaynaklarda rastladığım ve borsanın mantığını gayet açık şekilde açıklamakta. Aslında borsamızın tarihi (!) rekorları gördükten sonra şu günlerde seyrini de göz önüne alırsak biraz daha anlamlı hal almakta;

“Bir zamanlar köyün birine bir adam gelmiş ve tanesi 10$ a maymun alacağını söylemiş.

Köyde çok maymun olduğu için köylüler sevinçle ormana koşup maymunları yakalamaya başlamışlar.

Adam, binlerce maymunu 10$ a satın alınca ortalıkta maymunlar azalmış, yakalaması zorlaşmış.

Köylüler tam maymun yakalamaktan vazgeçecekken adam tanesine 20$ vereceğini söylemiş.

Tekrar heveslenen köylüler tekrar maymunları yakalamaya başlamışlar.

Bir süre sonra da fiyatı 25$ a çıkarmış. Ancak bırak yakalamayı, maymuna rastlamak bile çok zorlaşmış.

borsanin-mantigi-kamilmehmetozkancom1Bunun üzerine adam fiyatı 50$ a çıkardığını, ancak kendisinin işi olduğu için şehre gitmesi gerektiğini, yardımcısının onun yerine alım yapacağını söylemiş.

O yokken yardımcısı köylülere demiş ki; Şu büyük kafesteki maymunlar var ya, ben onların tamamını size tanesi 35$ a satayım, siz de adam gelince ona 50$ a satarsınız.

Köylüler bütün birikimlerini bir araya toplayarak bütün maymunları satın almışlar.

Sonra ne adamı ne de yardımcısını bir daha gören olmamış.”

Hisse senetleri havalanıp uçtuğu zamanlarda hisse senedi alanlar muhtemelen o adamı ve yardımcısını arıyorlardır.

Kamil Mehmet ÖZKAN

KMLZKN

, , , , , , , , , ,

0 Comments Short URL , , , , , , , , , ,

Lojistik ve Küreselleşme

logistic2jpgGloballeşme iki kavramın gelişmesi ile hız kazanmıştı. İletişim teknolojileri ve lojistik sektöründeki gelişmeler. Daha önceki çalışmalarda iletişim teknolojileri ve internet hakkında çeşitli çalışmalar yapmıştık. Bu gelişmeleri tamamlayan ve global iş mantığının en önemli ayağı olan lojistik konusunda da bir çalışma ile karşınıza çıkmak istedik.

Aslında tekerliğin bulunmasına kadar geriye gidebileceğimiz bir konu ama biz biraz yakından alalım. Meşhur sanayi devriminden önce daha çok ticaret yolları üzerinde seyahat eden kervanlarla yürütülen ticaret sadece yükte hafif, pahada ağır denilebilecek ürünler üzerine yoğunlaşmıştı.(İpek, baharat, değerli madenler …)

Kömür destekli buhar gücünün kullanılmaya başlanmasıyla birlikte işler değişmeye başlamıştı. Demiryolları kurulmaya başlanmış, ülke içlerinden demiryoluyla limanlara ulaştırılan ürünler buhar gücüyle daha güçlü ve hızlı hale gelmiş gemilerle diğer ülkelere gönderilmeye başlanmıştı. Bununla birlikte doğan hammadde ihtiyacı sömürgelerden gemilerle getirilerek karşılanıyordu. (İşgücü ise hepimizin bildiği üzere köle sistemi ile karşılanıyordu.)

Daha sonraları ise siyah altın petrol kullanılmaya başlandı. Kömüre göre daha verimli bir yakıttı. Bununla birlikte aslında global liderlik bayrağının yüzyıllardır yorulmuş Britanya İmparatorluğundan Amerika Birleşik Devletleri devralıyordu. Petrol günümüze kadar kullanılmaya devam ettiyse de sonraki aşama olan nükleer güce geçişte de Amerika Birleşik Devletleri öncülüğü elde edince liderliğini devam ettirebildi.

leda_maersk1Tüm bu gelişmelerle birlikte ulaşım sektörü devamlı gelişiyor, maliyetler devamlı düşüyor. Her geçen gün yeni teknolojiler bulunuyor. Gemiler o kadar büyüdü ki binlerce tonu bir kerede okyanusun diğer tarafına nakledebiliyorlar. Günümüzde yüzen fabrikalar bile yapıldı. Hammadde ile yola çıkan gemi içindeki üretim merkezlerinde tüm üretim aşamalarından geçerek son ürün olarak karşı tarafa teslim edilebilmektedir. Türkiye’den yüklenen mermer blokları ABD’ye varana dek işlenmekte ve gemiden satışa hazır ürün olarak indirilmektedir.

Taşıma maliyetlerinin azalması ile birlikte üretim maliyetleri yüksek olan batı müthiş fırsatlar geçtiğimiz yarım asırda katma değeri az olan üretim yükünün Uzakdoğu’ya özellikle Çin’e kaydırılmasına sebep oldu. Bugün kullandığımız neredeyse tüm ürünler Uzakdoğu’da üretilmektedir. Eskiden sadece değerli madenlerin ve baharatların taşındığı Uzakdoğu’dan, bugün artık çok basit ürünler gelişen ulaştırma teknolojileri sayesinde çok ucuz maliyetlerle getirilebilmektedir.

Kamil Mehmet ÖZKAN

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

1 Comments Short URL , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Yeni Bir Ticaret Şekli … Yoksa O da mı eskidi ?

e commerce Ticaret, atalarımızın ürettikleri ürünleri takas ederek yaptıkları zamanlardan 20. yy’ın sonuna kadar pek bir format değiştirmeden gelmesi hikayesini hepimiz çok iyi biliyoruz. Aslında tek değişen şey takas karşılığında verilen mamul yerine zamanla altın ve değerli metaller ve son olarak kağıt olarak devreye giren para materyali.

Ama 20.yy sonlarına doğru insanlığın tanıştığı global bilgi paylaşım ağı, internetle birlikte mübadelenin yapıldığı pazarın sınırları genişliyor. Aslında genişlemek yerine sınırlar ve fiziksel mekanlar önemi yitiriyor. Herhangi bir girişimci internet altyapısını kullanarak Çin’de daha önce hiç görmediği bir üretici ile bir ürün üretimi üzerine anlaşıp üretilen numunelere verilen onayın ardından ürünler yine dünyanın diğer bir köşesinde hiç gidip görmediği bir pazarda satışa sunabilmektedir. Yine kazandığı parayı okyanusun ötesinde bir kıyı bankasına aktararak ülkesine daha çok hizmet edebilmektedir (!)

Sermayenin transferi saniyeler içinde internet üzerinden gerçekleşirken, ürünün transferi ise teknolojiye paralel gelişen ulaşım sistemi ile birlikte günler içinde dünyanın herhangi bir yerine ulaşabilmekte. Geriye kalan tüm bu organizasyonu organize ise ofislerdeki video konferans sistemi ile çözmek de çocuk oyuncağı olduğuna göre, her girişimci global düzeyde iş yapma imkanına sahip bulunmaktadır.

20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Batı medeniyetleri, artan maliyetler nedeniyle kendi ekonomilerini hizmet sektörüne yönlendirirken, üretim işini Doğu ve Uzakdoğu ülkelerine kaydırdılar. İlk etapta gayet mantıklı görünen bu kayma, Doğu medeniyetlerinin de katma değerli teknoloji üretebilir seviyeye gelmesiyle önümüzdeki yıllarda Batıya ciddi baskı oluşturacak olsa bile bunun böyle olmasından başka çaresi yoktu, deyip işin içinden sıyrılmak gerek şimdilik.

services_ecommerce_imgjpgÜretim denilince daha çok Çin faktörü akla geldi. Çünkü gözden kaçırılmayacak kadar büyüktü ve binlerce işyerinde yüz milyonlarca Çinli günlük bir dolar gibi maliyetlerle yıllarca üretim yaptılar. Bu “üretim makinalari” ile alıcılar günümüzde en uygun olarak internette bulaşabilirdiler. Bunu başaran alibaba.com oldu. Öyle ki, Amerikan borsasına da kote olduğunda Google’dan bu yana en büyük dot com halkı arzı deniliyordu.

alibaba1Ben de e-ticaret kavramını ve alibaba.com’u inceledim ve sizlerle paylaşmak istedim. Bu çalışmalarda genel olarak e-ticaret kavramının tarihsel gelişiminden ve alibaba.com grubun yapısını, kurulumunu, biraz da rakamlar yardımcılığı ile açıklamak istedik. Buradan ulaşabilirsiniz.

Not: Çalışma 2008 yılında yapıldığından rakamlarda ve mevcut verilerde değişim olabilmektedir. Ama genel yapı aynı kaldığından ve amaç yatırımcıları bilgilendirmek olmadığından mazur görülebileceğini düşünmekteyim.

KMLZKN

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

2 Comments Short URL , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Bir Google Hikayesi

google_fair_070621_msİçinizde bu güne kadar Google’a girip arama yapmamış olanınız yoktur herhalde. Bu siteye de muhtemelen Google’da yaptığınız bir arama sonucu çıkan linklerden ulaştınız. Google’da her başarılı web projesi gibi garajda doğmuştur. Hizmet vermeye başladığından buyana milyonlarca insan, ana sayfa olarak Google sorgu sayfasını ayarlamış ve sevdiği sitelerin bile web adreslerini unutmuştur.

Kurucuları Sergey Brin ve Larry Page, Google’ın amacının dünyanın bilgisini organize etmek olarak belirtmelerinde bir abartı sezenler varsa yanılıyorlar. Bugün Google’da doğru şekilde sorgulama yapıldığında devletlerin gizli belgelerine bile ulaşabilenler var. Bu da dünyanın bilgisi sözcüğünü tamamlar niteliktedir.

Google bugüne kadar ücretsiz olarak sunduğu hizmetlerle hep hayatımızı kolaylaştırmıştır. Gmail ile ücretsiz POP desteği ile birlikte yüksek miktardaki dosya alıp göndermeyi , Google Earth ile uzaydan dünyanın her yerini görebilmeyi, kitap arama sistemi ile tüm kütüphaneleri kullanımınıza sunuyor. Google aynı zamanda Blogger.com ve Youtube satın alımlarıyla da büyük ses getirmiştir. Google artık hayatımızdadır ve uzunca bir zaman bizimle beraber olacağa benzemektedir. Daha onlarca farklı hizmete buradan, test aşamasında olan hizmetlere buradan ulaşabilirsiniz.

1998_mcleod_brin_page_google

Bu yüzden Google hakkında yaptığım incelemeyi sizlerle paylaşmak istedim. Bu çalışmayı yapmadan önce dilimize çevrilen iki Google öyküsünü de okuyunca daha da güzel oldu tabi. Ama belli boyutlara sığdırmaya çalıştığımız çalışmada Google kuruluşu hakkında genel bilgi, yöneticilerin tanıtılması, satın alma ve birleşmeler, finansal tablolar ve Google hakkında faydalı bilgileri paylaşmaya çalıştım.

En eğlenceli kısım ise Google’ın ülkemizde özel günlerde yayınladığı logoların bulunduğu kısımdı.

Google Hikayesi gerçekten ilginç ve okunup incelenmesi gereken bir başarı öyküsüne sahip. Kuruluşundan halka açılana kadar ve daha sonraki süreç güzel mesajlar ve başarı öyküleri içeriyor. Bu konularda daha meraklı arkadaşlara “Google Hikayesi” ve “ Büyülü Google Öyküsü” adlı Türkçeye çevrilmiş eserleri okumalarını tavsiye edebilirim.

google

Kurdukları internet reklamcılığı sistemi ile lokal ve global bazda pazarlamanın kurallarını değiştiren, internet reklamcılığına yeni bir tanım getiren Google daha uzun yıllar kurumsal ve son kullanıcıların gündeminde olmaya devam edeceğe benzemektedir.

Kamil Mehmet ÖZKAN

26 Şubat 2009

, , , , , , , , ,

3 Comments Short URL , , , , , , , , ,